Urederraren iturburua: nola bisitatu Nafarroako ur turkesen altxorrik ikusgarriena
Ibilaldi honek natur erreserba babestu batean barrena eramango zaitu. Ibaiak markatzen du erritmoa, eta bideko bihurgune bakoitzean paisaiaren beste aurpegi bat agertzen da. Ez da harritzekoa Urederra Nafarroako naturaren ikur handienetako bat izatea.
Ibaia Urbasa mendilerroko kareharrizko akuiferoan jaiotzen da. Euri-urak lurpean kilometro luzez iragazi ondoren azaleratzen dira, eta kareharriaren ezaugarriek, ibai-hondo argiak eta argiaren islapenek urari kolore turkesa ikusgarria ematen diote. Natur Erreserbako interpretazio-materialak azaltzen duen bezala, hainbat faktorek parte hartzen dute fenomeno horretan: uraren gardentasunak, sakonera desberdinek, goroldioek, uretan esekita dauden partikulek eta karbonatoz estalitako ibai-hondoak.
Emaitza ipuinetako paisaia dirudi: ur-jauzi txikiak, urmael gardenak eta balio ekologiko handiko pagadi eta hariztiak, Urbasa eta Andia Natura Parkearen barruan.
Urederrara joateko ez dago sasoi txarrik. Urtaroek paisaia eraldatzen dute, eta bisita bakoitza ezberdina bihurtzen dute. Udaberrian, elur urtuak eta euriek emaria handitzen dute, eta ur-jauziak indartsuago ageri dira. Udan, pagadiko itzalak freskotasuna ematen dio ibilbideari eta uraren kolore turkesa bere unerik ikusgarrienetako batean ageri da. Udazkenean, berriz, hostoen hori, gorri eta okreak uraren kolorearekin nahasten dira, Nafarroako paisaiarik ederrenetako bat osatuz.
Neguan ere badu bere xarma. Bisitari gutxiago izaten dira, eta isiltasunak naturarekin beste modu batean konektatzeko aukera ematen du.
Bisita Bakedaon (Baquedano) hasten da. Han dago bisitarientzako harrera-gunea eta aparkalekua, eta handik abiatzen da Natur Erreserbaraino doan bidezidorra.
Ibilbideak 6 kilometro inguruko luzera du joan-etorrian, eta zailtasun txikikoa da. Bidearen zati handi batean ibaiarekin batera egiten da aurrera, ur-jauziak, urmael turkesak eta kareharrizko tobaz osatutako egitura bereziak ikusiz.
Kontuan izan, ordea, ibaiaren sorlekuraino ezin dela iritsi. Natur Erreserbako azken zatia itxita dago ingurune hauskor hau babesteko. Hala ere, baimendutako ibilbideak aukera ematen du Urederraren paisaiarik ikusgarrienetakoak ezagutzeko.
Aurrez erreserbatu beharreko bisita
Urederraren ospeak bisitarien kopurua mugatzea ekarri du, naturgunea behar bezala zaintzeko.
Natur Erreserbara sartzea doakoa da, baina nahitaezkoa da aldez aurretik plaza erreserbatzea webgune ofizialean. Bisitari kopurua eguneko 500 lagunera mugatuta dago, eta sarrera txandaka antolatzen da. Horregatik, komeni da erreserba garaiz egitea, batez ere asteburuetan eta opor garaian.
Autoz joanez gero, Bakedaoko aparkaleku ofiziala erabili behar da. Bertan bildutako tasak naturgunearen mantentze-lanak eta bisitariei eskaintzen zaizkien zerbitzuak finantzatzen laguntzen du.
Bisitan zehar seinaleztatutako bidetik ez ateratzea ezinbestekoa da. Ez dago baimenduta hesiak zeharkatzea edo urmaeletan bainatzea; arau horiek ingurune berezi hau etorkizunean ere egoera onean mantentzea dute helburu.
Naturaren edertasuna eta kontserbazioa eskutik
Urederraren Iturburuak erakusten du paisaia ikusgarriak zaintzea dela haiez gozatzen jarraitzeko modurik onena. Horregatik, Natur Erreserban gozamena eta kontserbazioa elkarri eskua emanda doaz, bisitariei gogorarazten zaien bezala.
Ibaiaren murmurioa entzunez, ur-jauzien ondoan geldituz eta ur turkesaren ñabardurei begira, erraza da ulertzea zergatik den Urederra Nafarroako natur altxor handienetako bat. Ibilaldi lasaia da, paisaia patxadaz bizitzeko eta naturaren indarrak milaka urtez sortutako ingurune paregabea ezagutzeko gonbidapena.
