Hiri Besta: hiru egun Euskal Herriaren bihotzean Hendaian

1930ean sortu zen Euskal Besta, Léon Lannepouquet orduko auzapezaren eta Herriko Besten Batzordearen ekimenez. Helburua argia zen: euskal ohiturak bizirik zeudela erakustea eta bisitariei herriaren nortasuna gertutik ezagutzeko aukera eskaintzea. Urteek aurrera egin ahala, ospakizuna handituz joan zen, eta 2004tik aurrera Hiri Besta izeneko bi jai-egun gehiago gehitu zitzaizkion, gaur egun hiru eguneko egitarau zabala osatuz.

Jaiaren unerik ikusgarriena igandeko Euskal Besta da. Goizean tokiko produktuen azoka, pilota partidak eta ekitaldi tradizionalak egiten dira, eta arratsaldean kaleak kolorez betetzen ditu kabalkadak. Geltoki auzotik abiatu eta Ondarraitz aldera doan desfilean gurdi apainduak, dantzariak, banda eta txarangak elkartzen dira, euskal bizimoduko pasarteak eta lanbide tradizionalak irudikatuz.

Ospakizunaren benetakotasuna xehetasunetan ere nabaritzen da. Parte-hartzaile askok jantzi tradizionalak eramaten dituzte, eta musika, dantza eta herri giroa uztartzen dira asteburu osoan. Hiri Besta osatzen duten lehen bi egunetan ere kontzertuak, haur-jarduerak, kirol-probak, pilota txapelketak eta herriko elkarteek prestatutako gastronomia-eskaintza izaten dira.

Urtero egitaraua berritzen bada ere, ospakizunaren funtsa ez da aldatzen: Hendaia eta euskal kultura protagonista bihurtzea. Horregatik, uda garaian kostaldea bisitatzen duten askok data horiek aprobetxatzen dituzte jaiaren giroa ezagutzeko.

Hiri Besta aukera aparta da Hendaia beste ikuspegi batetik ezagutzeko. Hondartza eta badia ospetsuez gain, herriak bere nortasun kultural sendoena erakusten du egun horietan, tradizioa eta jai-giroa modu naturalean uztartuz. Euskal kulturaren ospakizun handi batean parte hartu nahi duen ororentzat, hitzordu ia ezinbestekoa da.