Sorginetxe trikuharria: historiaurreko bidaia Agurain ondoko Sorginen Etxera
Sorginetxe K.a. 2500. urtearen inguruan eraiki zuten, Neolito amaieran. Garai hartako artzain eta nekazariek hildako senideak lurperatzeko erabiltzen zuten hilobi kolektiboa zen, eta belaunaldiz belaunaldi iraun zezakeen monumentu sendo bat altxatu zuten horretarako.
Trikuharria bost harlauza bertikalek eta gainean pausatutako estalki erraldoiak osatzen dute. Kareharriz egindako multzoak 2,3 metro inguruko garaiera du puntu altuenean, eta milaka urte igaro arren, Euskadin hobekien kontserbatutako monumentu megalitikoetako bat izaten jarraitzen du.
1831n aurkitu zuten zientzialariek, eta XIX. mendearen amaieran egindako indusketetan giza hezurrak eta gezi-puntak azaldu ziren, bertan benetako hilobi kolektiboa izan zela baieztatuz.
Sorginetxeren xarma ez dago harrien handitasunean soilik. Arabako Lautadako paisaia zabal eta lasaian kokatuta dago, laborantza-sail eta belardien artean, eta ingurune horrek laguntzen du historiaurreko komunitate haiek toki hau zergatik aukeratu zuten irudikatzen.
Udaberrian eta udazkenean bisitatzea bereziki gomendagarria da. Soroen koloreek eta inguruko mendiek ikuspegi ederra eskaintzen dute, eta paseo labur batekin historia eta natura uztartzen dituen txoko berezi batera irits daiteke.
Sorginen Etxearen kondaira
Trikuharri askoren moduan, Sorginetxek ere badu bere kondaira. Herri tradizioaren arabera, sorginak izan ziren harri erraldoiak buruan eramanez monumentua eraiki zutenak. Horregatik hartu zuen Sorginetxe, hau da, Sorginen Etxea, izena.
Mitoak eta errealitateak bat egiten dute hemen. Arkeologiak historia azaltzen duen bitartean, kondairek irudimena pizten dute eta bisitariari Euskal Herriko ahozko ondarearen zati bat ezagutzeko aukera ematen diote.
Agurainetik gertu egiteko bisita erraza
Sorginetxe trikuharria Agurain eta Arrizala lotzen dituen errepidetik oso gertu dago, eta bertara iristeko oinezko ibilbide labur eta ia laua besterik ez da egin behar.
Bisita doakoa da eta urteko edozein garaitan egin daiteke. Gainera, egun berean Aguraingo alde zaharra ezagutzeko edo inguruko beste monumentu megalitiko batzuk, hala nola Aizkomendiko trikuharria, bisitatzeko aukera paregabea eskaintzen du. Historiaurreko ondarea eta Arabako paisaia uztartzen dituen txoko honek denboran zehar bidaiatzeko gonbita egiten dio bisitariari.
