Arteagako gaztelua, harribitxi neogotikoa Urdaibaiko bihotzean
Leku horretan XIII. mendetik defentsarako dorre bat bazegoen ere, gaur egun ikusten dugun gaztelua 1856. urtean egindako berreraikitze sakonaren emaitza da. Proiektua Couverchef eta Ancelet frantziar arkitektoei enkargatu zitzaien, Napoleon III.a enperadorearen eta Eugenia de Montijo enperatrizaren aginduz. Arrazoia ez zen nolanahikoa izan: Bizkaiko Batzar Nagusiek haren seme Eugenio Bonaparte jatorrizko bizkaitartzat aitortu zuten, eta enperadoreek keinu hori eskertu nahi izan zuten Arteagako dorre zaharra berreskuratzea bultzatuz.
Horren ondorioz, Neomediebal garaiko benetako jauregia eraiki zuten, argi eta garbi Frantziako arkitektura gotikoan inspiratuta. Estilo neogotikoa argi ikus daiteke bere arku itsuetan, bao bikietan, dorre angeluarretan eta kanpoko zein barruko apainketa zainduan. Dena gazteluan XIX. mendeko irmotasuna, dotorezia eta kutsu erromantikoa transmititzeko pentsatuta dago, Erdi Aroko iraganarekin lotura galdu gabe.
Bere balio arkitektoniko eta historikoaz haratago, Arteagako Gaztelua bere kokapen pribilegiatuagatik ere nabarmentzen da. Bertatik, itsasadarraren eta Urdaibaiko hezeguneen ikuspegi paregabeak daude. Balio ekologiko handiko ingurune natural horrek eraikinaren izaera berezia indartzen du, eta bisita lasai bat edo xarma handiko ihesaldi bat egiteko leku ezin hobea bihurtzen du.
Gaur egun, gazteluak bere burua berrasmatzen jakin du, bere funtsari uko egin gabe. Gaur egun, Arteagako Gaztelua hotela da, eta arreta handiz zaharberritutako ingurune historiko batean ostatu hartzeko aukera eskaintzen du. Bere logelek eraikinaren izaera dotorea mantentzen dute eta bere jatetxeak esperientzia gastronomiko paregabeaz gozatzeko aukera ematen du.
Historia, arkitektura eta natura uztartzen dira Arteagako Gazteluan. Bertan, iragan inperiala eta Urdaibaiko paisaia elkarrekin bizi dira gaur egun, Bizkaian bakarra den hotel-proposamen batekin.